Ból rzepki

Ból rzepki może być uwarunkowany kilkoma przyczynami i w każdym przypadku dolegliwości należy skonsultować z lekarzem, ponieważ kontuzje w obrębie stawu kolanowego występują stosunkowo często, a im bardziej zaawansowany uraz, tym powrót do sprawności jest trudniejszy. Rzepka jest spłaszczoną kością o kształcie trójkąta, położoną w ścięgnie mięśnia czworogłowego uda. Tylna powierzchnia rzepki pokryta jest najgrubszą warstwą chrząstki w całym ciele, a dzieje się tak, ponieważ przez rzepkę o małej powierzchni przechodzą bardzo duże siły. Pod względem funkcjonalnym rzepka zwiększa siłę dźwigni w stawie kolanowym i wytrzymałość kolana o około 30%.

Ból rzepki – najczęstsze przyczyny

  • Chonodromalacja rzepki charakteryzuje się rozmiękaniem chrząstki stawowej rzepki, prowadzącym do utraty właściwości chrząstki (sprężystości i twardości), przez co nie jest ona w stanie pełnić swoich podstawowych funkcji (nie chroni odpowiednio tkanki kostnej i podchrzęstnej, wszelkie obciążenia są przenoszone na struktury bardziej unerwione, co powoduje ból rzepki i stany zapalne stawu). Najczęstszymi objawami chonodromalacji rzepki są: ból rzepki (zlokalizowany za, przed lub wokół rzepki, czasami ból ma charakter rozlany), trzeszczenia, trzaskania w stawie, uczucie niestabilności kolana. Przyczyny powstania dolegliwości zostały podzielone na: pierwotne (rozwijają się samoistnie wskutek np. niewielkich urazów czy stanów zapalnych), wtórne (występuje jasno określony czynnik prowadzący do powstania schorzenia) i idiopatyczne (nie ma określonej przyczyny powstania dolegliwości).
  • Kolano biegacza jest bardzo częstą przyczyną bólu rzepki. Nazwa jest myląca ponieważ może dotyczyć szerokiej grupy osób (nie tylko biegaczy), a np. pracowników biurowych, kobiet chodzących w butach na obcasach, osób uprawiających sporty takie jak np. kolarstwo, narciarstwo. Kolano biegacza to potoczna nazwa dolegliwości bólowych zlokalizowanych w miejscu połączenia rzepki z kością udową. Schorzenie może być efektem nadmiernego zgięcia stawu kolanowego czy przypierania rzepki do kości udowej, zaburzonej biomechaniki stawu, nieprawidłowa produkcja mazi stawowej. Najczęstszym objawem jest rozlany ból rzepki nasilający się podczas określonej aktywności lub dłuższego przebywania w pozycji ze zgiętymi nogami w kolanach.
  • Kolano skoczka dotyczy przewlekłych zmian przeciążeniowych i degeneracyjnych więzadła właściwego rzepki. Należy do grupy entezopatii (zmian patologicznych ścięgna mięśnia w miejscu jego przyczepu do kości). Przyczyn powstania schorzenia doszukuje się m. in. w : zaburzonej biomechanice stawu kolanowego, nieprawidłowego ustawienia osiowego kończyny dolnej, niewłaściwie dobranej aktywności, przeciążeniach stawu kolanowego. Charakterystycznym objawem kolana skoczka jest ból dolnej części rzepki wywołany np. naciskiem na ścięgno tuż poniżej kolana. Ból nasila się również podczas schodzenia po schodach, skakania czy kopania.
  • Zwichnięcie rzepki należy do stosunkowo rzadkich przypadków i dotyczy sytuacji, w której rzepka przemieszcza się ze swojego miejsca, czyli wysuwa z bruzdy międzykłykciowej kości udowej. Zwichnięcie czy podwichnięcie rzepki zazwyczaj ma charakter bocznego przemieszczenia i znajduje się wśród grupy nagłych przypadków wymagających szybkiej interwencji lekarskiej. Osoby, u których występuje np. koślawość kolan, wiotkość stawów, osłabienie mięśni czy niestabilność rzepki, prawdopodobieństwo zwichnięcia rzepki, nawet przy niewielkim urazie kolana jest stosunkowo wysoka (zwłaszcza dotyczy to dziewczynek). Charakterystycznymi objawami jest ból kolana po stronie przemieszczenia rzepki, obrzęk, ograniczenie ruchomości
  • Złamanie rzepki to rzadka przypadłość, jednak konsekwencje urazu potrafią być poważne, gdyż mogą doprowadzić w przyszłości do powstania zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Przyczyny złamania to: bezpośredni lub pośredni uraz rzepki, następstwo zwichnięcia rzepki czy patologiczne złamania wywołane nowotworami, infekcjami lub chorobami z grupy metabolicznych. Wśród objawów znajdują się: nagły, ostry ból okolicy rzepki, obrzęk, krwiak, znaczne ograniczenie ruchomości kolana (zwłaszcza wyprostu).
  • Zapalenie stawu rzepkowo-udowego, nazywane potocznie „kolanem kinomana” wywołane jest głównie przez zaburzoną równowagę mięśniową i przykurcze więzadłowe, co w konsekwencji powoduje boczne przechylenie rzepki i nieodpowiednie jej obciążanie. Dotyczy osób prowadzących siedzący tryb życia czy kobiet chodzących na wysokich obcasach. Wśród objawów znajduje się ból z przodu kolana nasilający się głównie podczas długiego siedzenia lub zginania kolana.

Ból przedniej części stawu kolanowego (ból za rzepką, poniżej rzepki, po bokach rzepki) najczęściej dotyczy:

  • osób z nadwagą
  • biegaczów, skoczków, narciarzy, rowerzystów, piłkarzy
  • nastolatków i młodych dorosłych osób, częściej dziewcząt
  • osób z zaburzoną biomechaniką stawu kolanowego

Ból rzepki - leczenie fizjoterapeutyczne

Rehabilitacja jest uzależniona od przyczyny powstania bólu rzepki, stopnia zaawansowania schorzenia, zastosowanego leczenia przez lekarza prowadzącego oraz charakteru urazu (ostry lub przewlekły). HB Clinic dysponuje wieloma metodami i zabiegami z zakresu fizykoterapii oraz kinezyterapii, które zostaną dostosowane indywidualnie do pacjenta. Wśród polecanych metod znajdują się:
  • ćwiczenia ukierunkowane na rozluźnienie napiętych grup mięśniowych oraz wzmocnienie osłabionych mięśni, dostoswane indywidualnie do pacjenta
  • ćwiczenia poprawiające ruchomość stawu oraz propriocepcję
  • kinesiotaping (utrzymanie prawidłowego napięcia mięśniowego)
  • masaż tkanek głębokich
  • mobilizacja rzepki
  • zabiegi fizykoterapeutyczne – jonoforeza, ultradźwięki, prądy TENS, DD lub interferencyjne