Ból stawu skokowego

Ból stawu skokowego może być wywołany poprzez bezpośredni uraz mechaniczny, ale również może występować w przebiegu schorzeń ogólnoustrojowych (np. choroby reumatyczne) lub obejmujących elementy budujące staw skokowy (np. stany zapalne ścięgien). Staw skokowy jest utworzony z trzech kości: piszczelowej, strzałkowej i skokowej. Kość piszczelowa łączy się z kością skokową po wewnętrznej stronie nogi, a twarda wystająca „gałka” to kostka przyśrodkowa. Analogicznie – kość strzałkowa łączy się z kością skokową po zewnętrznej stronie, a zgrubienie w dolnej części kości strzałkowej to kostka boczna. Stabilność stawu skokowego zapewniają więzadła oraz torebki stawowe.

 Ból stawu skokowego - najczęstsze przyczyny

  • Skręcenie – dotyczy uszkodzenia więzadeł i torebki stawowej otaczających staw skokowy. Wszystkie więzadła mają określony zakres ruchu, który pozwala im utrzymać stabilizację w stawie. W momencie gwałtownego przekroczenia granic rozciągnięcia tkanek, dochodzi do częściowego lub całkowitego ich rozerwania. Skręcenie może wystąpić po jednej lub po obu (zewnętrznej i wewnętrznej) stronach stawu. Skręcenie stawu często jest określane w trzystopniowej skali
  • Zwichnięcie – występuje w sytuacji utraty kontaktu pomiędzy powierzchniami stawowymi kości tworzących staw skokowy i przemieszczenia się ich oraz innych elementów stawu (tkanek miękkich) względem siebie, wskutek czego staw jest zniekształcony. W rzadkich przypadkach dochodzi do samoistnego powrotu kości do pierwotnego miejsca – z reguły zwichnięcie wymaga interwencji lekarza.
  • Złamanie – może dotyczyć jednej lub kilku kości tworzących staw skokowy i jest wynikiem działania sił większych niż wytrzymałość kości. Leczenie złamań wymaga zaopatrzenia gipsowego, ortopedycznego, a czasami nawet chirurgicznego (w sytuacji konieczności stabilizacji kości drutami)
  • Zapalenie stawu skokowego – może dotyczyć powierzchni stawowych, ścięgien, mięśni, więzadeł lub torebki stawowej. Wśród przyczyn pojawienia się stanu zapalnego znajdują się m.in. urazy i przeciążenia (zwłaszcza w następstwie niedoleczonych kontuzji i powtarzalności urazu), choroby reumatoidalne (tkanki łącznej), infekcje bakteryjne lub wirusowe w wyniku otwartych ran, martwica aseptyczna
  • Zwyrodnienie stawu skokowego – zmiany zwyrodnieniowe powodują stopniowe niszczenie chrząstki stawowej, co skutkuje ograniczeniem ruchomości oraz bólami w stawie skokowym
 

Ból stawu skokowego – najczęstszy objaw

Ból stawu skokowego należy do najczęstszych objawów towarzyszących różnym zmianom patologicznym toczącym się w omawianym stawie. Może różnić się jedynie stopniem nasilenia, rodzajem (np. ostry, tępy, przeszywający, promieniujący) lub czasem trwania. Ból stawu skokowego jest również zazwyczaj pierwszym objawem wskazującym, że coś złego dzieje się w stawie. Innymi objawami świadczącymi o zmianach w stawie, niezależnie od przyczyny są: obrzęk, tkliwość, ograniczona ruchomość, ocieplenie, niestabilność stawu.

Ból stawu skokowego – postępowanie fizjoterapeutyczne

Niezależnie od przyczyny powstania dolegliwości bólowych w obrębie stawu skokowego, wskazane jest zastosowanie zabiegów fizjoterapeutycznych, a cele terapii będą uzależnione od źródła generowania bólu. I tak na przykład w sytuacji skręcenia stawu skokowego celem rehabilitacji będzie przywrócenie pełnej funkcji stawu, wzmocnienie aparatu więzadłowo-mięśniowego, ochrona przed powtórzeniem kontuzji. W przypadku zwichnięcia postępowanie rehabilitacyjne będzie uzależnione od zastosowanego leczenia – po nastawieniu stawu usprawnianie można rozpocząć od razu (np. poprzez ćwiczenia kontrlateralne), natomiast po leczeniu operacyjnym proces rehabilitacji będzie podzielony na kilka faz, w tym skupienie się na działaniach obejmujących bliznę pooperacyjną.

Integralnym elementem leczenia bólu stawu skokowego jest rehabilitacja. Najbardziej uznanymi formami fizjoterapii stosowanymi w HB Clinic są:

  • terapia manualna, której głównym zadaniem jest mobilizacja stawu skokowego zwiększająca ruchomość w stawie, zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawa ruchomości i elastyczności tkanek (skórnej, mięśniowej, powięziowej, nerwowej, więzadłowej, ścięgnistej i okostnej)
  • suche igłowanie, polegające na nakłuwaniu określonych miejsc w celu doprowadzenia do rozluźnienia napiętych grup mięśniowych i przywrócenia prawidłowego tonusu mięśni. Taka forma terapii prowadzi do zmniejszenia obrzęku, bólu i stanu zapalnego
  • kinesiotaping wpływa na redukcję bólu, obrzęku, zasinienia, napięcia mięśniowego. Ponadto – poprawia krążenie i stabilizuje staw skokowy
  • kinezyterapia (leczenie ruchem) – różne formy ćwiczeń ruchowych (np. izometryczne, bierne, z oporem, w odciążeniu, z obciążeniem, ekscentryczne, koncentryczne, trening funkcjonalny, itp.), które są wprowadzane na każdym etapie leczenia, a ich dobór i intensyfikacja są podyktowane stopniem zaawansowania schorzenia oraz indywidualnym profilem leczenia
  • zabiegi fizykalne z zakresu laseroterapii, ultradźwięków, elektroterapii których głównym zadaniem jest m.in. przyspieszenie gojenia się i rozluźnienie tkanek oraz redukcja stanu zapalnego i bólu.

Profilaktyka

W celu zmniejszania ryzyka wystąpienia bólu stawu skokowego, należy stosować się do poniższych wytycznych:

  • unikanie wykonywania ćwiczeń lub uprawiania sportu kiedy odczuwasz zmęczenie
  • wykonywanie rozgrzewek przed ćwiczeniami
  • noszenie odpowiedniego obuwia pasującego do danej aktywności (np. na wędrówki po terenach górzystych należy zakładać obuwie stabilizujące kostkę)
  • utrzymywanie zdrowej wagi
  • unikanie sytuacji sprzyjających upadkom
  • wykonywanie regularnych ćwiczeń
  • korzystanie z odpowiedniego sprzętu do uprawianego sportu
  • bieganie po płaskich powierzchniach